Begeleiders
Inductie als basis voor een leven lang onderwijs!
Pas afgestudeerde docenten verdienen goede ondersteuning. Als begeleider startende leraren zorg je voor een zachte landing en de juiste ondersteuning van de startbekwame leraar. Zo speel jij een belangrijke rol in het behoud van leraren voor je eigen school én voor het onderwijs in Rotterdam. Om een startende leraar goed te begeleiden, is een uitgebreid inductieprogramma erg belangrijk. Op deze pagina vind je als begeleider van startende leraren inspirerende best practices, interessante literatuur en handvatten voor het opzetten van een stevig inductieprogramma.
Bekijk op deze pagina de veelgestelde vragen.
“Drie onmisbare tips voor het begeleiden van startende leraren in Rotterdam”
Door: Pieter den Hartogh – Wolfert College
Als begeleider van startende leraren in de Rotterdamse binnenstad zie ik dagelijks de uitdagingen waar onze nieuwe collega’s mee te maken krijgen. Ze beginnen vol enthousiasme en vernieuwende ideeën, maar worden ook al snel geconfronteerd met de realiteit van volle klassen, uiteenlopende leerbehoeften en de druk van het schoolprogramma. Hoe zorgen wij, als begeleiders, ervoor dat zij niet alleen overleven, maar ook groeien in de cruciale eerste jaren?
1. Maak ruimte in je agenda in de eerste twee maanden van het schooljaar
De eerste weken en maanden zijn cruciaal in de begeleiding van startende leraren, en daarom is het essentieel om extra ruimte vrij te maken in je agenda. In deze periode hebben nieuwe docenten vaak de meeste vragen en onzekerheden en is de ondersteuning het meest intensief. Door voldoende tijd te reserveren, ben je beschikbaar voor individuele gesprekken, observaties en intervisiebijeenkomsten. Die eerste begeleiding maakt het verschil: het zorgt ervoor dat startende leraren zich gezien en gesteund voelen in een drukke en soms overweldigende omgeving.
2. Wees de brug naar, maar ook soms het schild tegen de schoolleiding
Naast inhoudelijke begeleiding is het vaak nodig om als coach te bemiddelen tussen de startende leraar en de schoolleiding. Vanuit mijn ervaring als teamleider begrijp ik dat de belangen van de schoolleiding soms conflicteren met wat een beginnende docent nodig heeft. De schoolleiding moet letten op prestaties, roosters en bezetting, terwijl startende leraren vooral ruimte nodig hebben om zich veilig te ontwikkelen. Daarom zie ik mijn rol als coach als een brug en soms ook als een buffer. Door op te komen voor de behoeften van startende leraren en hen waar nodig te beschermen, creëren we een veilige omgeving die bijdraagt aan het behoud van deze leraren voor onze school én voor het onderwijs in Rotterdam.
3. Versterk je intervisiebijeenkomsten met behulp van het Praktijkboek Intervisie
Intervisiebijeenkomsten bieden een veilige en waardevolle plek voor startende leraren om ervaringen te delen, vragen te stellen en samen te reflecteren. Het is belangrijk om deze bijeenkomsten goed te structureren, zodat er diepgang en reflectie ontstaat. Het Praktijkboek Intervisie van Bellersen en Kohlmann biedt hiervoor een stevige basis, met duidelijke en gevarieerde methodieken die intervisie effectief maken. Een onmisbaar item in de boekenkast van elke docentbegeleider!
De BSL-Ontwerptool helpt scholen om snel in kaart te brengen aan welke criteria voor begeleiding van startende leraren al wordt voldaan en op welke criteria verdere ontwikkeling gewenst is. Op basis van de resultaten biedt de scan handvatten op maat aan om hiermee aan de slag te gaan. De verschillende producten en praktijkvoorbeelden zijn ook direct via de kennisbank toegankelijk. Het invullen van de scan neemt ongeveer 5 minuten in beslag.
Veel gestelde vragen
De afkorting BSL staat voor Begeleiding Startende Leraren. Het inductietraject is een traject waarin startende leraren begeleid worden in de eerste jaren van de onderwijsloopbaan na hun afstuderen.
Ja, scholen zijn daartoe verplicht. In de CAO Voortgezet Onderwijs is opgenomen dat startende leraren vanaf het schooljaar 2024-2025 recht hebben op een driejarig inductieprogramma, inclusief de benodigde tijd. Op schoolniveau kan aan deze verplichting invulling gegeven worden.
Onder een startende leraar wordt verstaan de werknemer met een eerste reguliere aanstelling in een leraarsfunctie, ongeacht de omvang van de betrekking.
Het inductieprogramma moet tenminste voldoen aan de volgende criteria, waaraan op schoolniveau nadere invulling gegeven wordt:
- werkdrukvermindering (toepassen van het recht op lesreductie, evenwichtig verdelen van lessen, waar mogelijk geen mentoraat in de inductieperiode);
- enculturatie (het ondersteunen en wegwijs maken van startende leraren binnen de schoolcultuur);
- professionele ontwikkeling (een aanpak voor doorgaande professionalisering voor startende leraren);
- observatie en begeleiding in de klas;
- intervisie en gerichte begeleiding.
Scholen geven op verschillende manieren invulling aan het in de cao verplicht gestelde inductietraject voor startende leraren. De begeleider startende leraren, ook wel docentbegeleider of coach genoemd, is de spil in dit inductietraject. Als initiator en organisator van activiteiten zoals startersdagen en intervisiebijeenkomsten is de docentbegeleider een belangrijke partner voor de startende leraar. Bovendien observeert en coacht de docentbegeleider de startende leraren in de klas. Niet in de laatste plaats bewaakt de docentbegeleider de toepassing van maatregelen voor werkdrukvermindering en het aanbod aan professionele ontwikkeling.
Scholen moeten vanaf het schooljaar 2024-2025 een driejarig inductieprogramma aanbieden aan startende leraren. Om goed in kaart te brengen aan welke criteria en randvoorwaarden voor dat inductieprogramma al wordt voldaan en op welke criteria nog verdere ontwikkeling gewenst is, kan gebruik gemaakt worden van de BSL ontwerptool.